Cách chống gian lận khi thi online: 9 việc giáo viên làm được ngay

"Cho thi online thì các em tra Google hết à?" Đây là câu đầu tiên nhiều thầy cô hỏi khi nghĩ đến chuyện cho lớp làm bài trên máy. Câu trả lời thật thà: không có cách nào chặn được 100%, kể cả thi trên giấy. Nhưng có thể làm cho việc gian lận khó, dễ bị phát hiện và không đáng công. Dưới đây là 9 việc thầy cô làm được ngay, xếp từ dễ đến kỹ.

Trả lời nhanh: Muốn hạn chế gian lận khi thi online, hãy kết hợp ba lớp: đề khác nhau giữa các em (xáo câu, xáo đáp án), thời gian chặt (giờ mở, giờ đóng, thời lượng vừa đủ), và giám sát (bắt buộc toàn màn hình, ghi nhận chuyển tab, theo dõi trực tiếp). Cuối cùng, ra đề hỏi hiểu chứ không hỏi thuộc, vì câu hiểu thì tra Google cũng không nhanh hơn.

Lớp 1: mỗi em một đề

1. Xáo thứ tự câu hỏi

Hai bạn ngồi cạnh nhau nhìn thấy câu 5 khác nhau thì "hỏi bài" mất ý nghĩa. Đây là việc đơn giản nhất và hiệu quả nhất. Trên rayQuiz, bật xáo câu trong Cài đặt bài thi.

2. Xáo thứ tự đáp án

Kiểu nhắn nhau "câu 3 C" sẽ vô dụng nếu đáp án C của bạn này là đáp án A của bạn kia. Bật thêm xáo đáp án cùng chỗ.

3. Dùng ngân hàng câu lớn hơn số câu thi

Nếu có thể, soạn nhiều hơn số câu cần thi rồi tạo vài mã đề tương đương. Học sinh thi ca sau sẽ không dùng được đề của ca trước.

Lớp 2: thời gian chặt

4. Đặt giờ mở và giờ đóng

Cho cả lớp làm cùng một khung giờ, bài chỉ mở trong khung đó. Học sinh làm xong sớm không thể chụp đề gửi cho bạn làm sau mấy tiếng.

5. Thời lượng vừa đủ

Thời lượng quá dài là lời mời đi tra cứu. Một mẹo hay dùng: tự làm đề, nhân thời gian của mình lên khoảng 2 lần là thời lượng cho học sinh. Không ai có thời gian thong thả tra từng câu.

6. Chưa cho xem đáp án khi còn người đang làm

Nếu học sinh nộp xong được xem đáp án ngay, đáp án sẽ đi vào nhóm chat trong vài giây. Hãy chỉ mở đáp án khi bài thi đã kết thúc cho tất cả mọi người. rayQuiz mặc định tắt cả việc hiện điểm lẫn hiện đáp án với bài thi có giám sát, và không bao giờ mở đáp án khi còn ai đó đang làm.

Lớp 3: giám sát

7. Bắt buộc toàn màn hình và ghi nhận chuyển tab

Khi thi có giám sát trên rayQuiz, học sinh làm bài ở chế độ toàn màn hình. Thoát toàn màn hình, chuyển sang tab hay cửa sổ khác đều được ghi nhận là vi phạm và bài bị khoá lại, giáo viên xem lý do rồi quyết định mở cho em làm tiếp hay không. Copy, dán và chuột phải bị tắt trong lúc làm.

Nói trước luật này với học sinh. Phần lớn gian lận là do "tiện tay", và một quy định rõ ràng trước giờ thi đã giảm được rất nhiều.

8. Theo dõi trực tiếp và cho thi cùng lúc

Với bài quan trọng, dùng hình thức thi có giám sát: học sinh vào phòng chờ, giáo viên bấm bắt đầu cho cả lớp, và theo dõi trên trang giám sát ai đang làm, ai đã nộp, ai bị khoá vì vi phạm. Nếu thi tập trung ở phòng máy, kết hợp thêm việc giáo viên đi quanh phòng như thi giấy.

Còn với bài tập về nhà, thầy cô không cần giám sát chặt như vậy. Dùng giao bài có hạn nộp là đủ, mục tiêu ở đây là luyện tập.

Lớp cuối: ra đề khó chép

9. Hỏi hiểu, không hỏi thuộc

Câu "Năm nào…" tra Google mất 5 giây. Câu "Dựa vào bảng số liệu trên, nhận định nào đúng…" thì tra Google không giúp gì. Một vài cách:

• Dùng số liệu mới do mình đặt thay vì số liệu trong sách.

• Dùng câu đúng sai 4 ý có phần dẫn là tình huống, học sinh phải suy luận từng ý.

• Dùng câu trả lời ngắn, không có phương án để đoán hay để hỏi nhau "chọn gì".

• Cho đọc hiểu trên đoạn văn mới, không lấy đoạn có sẵn trên mạng.

Xem thêm cách ra hai dạng câu này trong bài cách ra đề trắc nghiệm đúng sai và trả lời ngắn.

Nhìn kết quả để phát hiện bất thường

Sau khi thi, dành vài phút xem bảng điểm:

• Em nào làm xong quá nhanh so với độ dài đề mà điểm rất cao?

• Có nhóm học sinh nào sai giống hệt nhau ở những câu khó?

• Em nào bị khoá vì vi phạm nhiều lần?

Không cần kết luận vội. Nhưng một cuộc nói chuyện riêng với học sinh, kèm một câu hỏi miệng nhẹ nhàng về chính bài đó, thường cho câu trả lời rõ ràng.

Tóm lại

• Bài tập về nhà, kiểm tra 15 phút: xáo câu, xáo đáp án, đặt giờ mở và đóng.

• Kiểm tra định kì: thêm thời lượng chặt và giấu đáp án đến khi hết giờ.

• Giữa kì, cuối kì, thi thử: thi có giám sát, gồm toàn màn hình, khoá khi chuyển tab và theo dõi trực tiếp.

rayQuiz có sẵn cả ba mức, miễn phí cho giáo viên bắt đầu. Xem rayQuiz cho giáo viên hoặc đọc hướng dẫn tạo lớp và giao bài.

Câu hỏi thường gặp

Thi online có gian lận được không? Có thể, giống như thi giấy. Nhưng khi đề được xáo, thời gian chặt và có giám sát chuyển tab, việc gian lận khó hơn và dễ bị phát hiện hơn rất nhiều.

Học sinh dùng điện thoại thứ hai để tra thì sao? Phần mềm không nhìn thấy được thiết bị khác. Cách chống hiệu quả nhất là thời lượng vừa đủ và câu hỏi đòi suy luận, cộng với giám sát trực tiếp khi thi ở phòng máy.

Học sinh lỡ bấm ra ngoài bị khoá bài thì làm sao? Giáo viên xem lý do trên trang giám sát và có thể mở khoá để em làm tiếp. Bài làm được tự lưu sau mỗi câu trả lời nên không mất phần đã làm.