10 prompt tạo đề thi bằng ChatGPT, Gemini cho giáo viên (copy dùng ngay)
10 mẫu câu lệnh soạn đề trắc nghiệm bằng ChatGPT và Gemini: theo ma trận, câu đúng sai, trả lời ngắn, từ giáo án có sẵn. Kèm 5 lỗi AI hay mắc và cách kiểm tra lại.
Thế Toàn Đỗ
Tác giả

ChatGPT và Gemini ra đề nhanh thật. Nhưng gõ "soạn cho tôi 20 câu trắc nghiệm Sinh 10" thì thường nhận về 20 câu na ná nhau, mức độ đều đều, có câu còn sai kiến thức. Khác biệt nằm ở câu lệnh. Dưới đây là 10 mẫu prompt mà thầy cô có thể copy, thay phần trong ngoặc vuông và dùng ngay.
Trả lời nhanh: Một prompt ra đề tốt cần đủ 5 thứ: vai trò (giáo viên môn gì, dạy lớp mấy), phạm vi kiến thức (bài nào, chương nào), dạng câu và số câu, tỉ lệ mức độ nhận biết / thông hiểu / vận dụng, và định dạng đầu ra kèm đáp án. Thiếu thứ nào, AI sẽ tự đoán thứ đó.
Khung prompt chung
Giữ khung này, các mẫu bên dưới chỉ thay phần yêu cầu:
Bạn là giáo viên [môn] dạy lớp [lớp] theo chương trình GDPT 2018, sách [Kết nối tri thức / Chân trời sáng tạo / Cánh diều]. Hãy soạn [số] câu [dạng câu] về [bài/chương]. Tỉ lệ mức độ: [x]% nhận biết, [y]% thông hiểu, [z]% vận dụng. Sau mỗi câu ghi đáp án đúng và giải thích một dòng. Không lặp ý giữa các câu.
10 mẫu prompt theo từng việc
1. Trắc nghiệm 4 phương án có phương án nhiễu "có lý"
… Mỗi câu có 4 phương án A–D, chỉ 1 đúng. Ba phương án sai phải là những lỗi hiểu nhầm mà học sinh hay mắc, không dùng phương án vô lý hay "tất cả đều đúng".
Câu cuối là quan trọng nhất. Phương án nhiễu tốt mới phân loại được học sinh.
2. Câu đúng sai 4 ý theo cấu trúc mới
… Soạn [số] câu đúng sai. Mỗi câu có một phần dẫn (tình huống, bảng số liệu hoặc thí nghiệm) và 4 ý a, b, c, d. Ý a nhận biết, ý b và c thông hiểu, ý d vận dụng. Mỗi ý chỉ kiểm tra một nhận định. Số ý đúng thay đổi giữa các câu. Ghi Đúng/Sai và giải thích cho từng ý.
Muốn hiểu kỹ cách chọn 4 ý, xem bài cách ra đề trắc nghiệm đúng sai và trả lời ngắn.
3. Câu trả lời ngắn có một đáp án duy nhất
… Soạn [số] câu trả lời ngắn. Đáp án là một số hoặc một từ. Mỗi câu phải nói rõ đơn vị và cách làm tròn để chỉ có đúng một cách viết đáp án. Tự giải lại từng câu và kiểm tra đáp án trước khi đưa ra.
4. Soạn đề theo ma trận có sẵn
Đây là ma trận đề của tôi: [dán ma trận hoặc bảng đặc tả]. Hãy soạn đề bám đúng ma trận: đúng số câu từng ô, đúng mức độ, đúng nội dung từng dòng. Cuối đề, lập bảng đối chiếu từng câu với ô tương ứng trong ma trận.
Bảng đối chiếu ở cuối giúp thầy cô kiểm tra AI có "lệch ma trận" không, chỉ mất một phút.
5. Ra đề từ giáo án hoặc tài liệu của mình
Dựa CHỈ trên nội dung tài liệu dưới đây, soạn [số] câu trắc nghiệm. Không dùng kiến thức ngoài tài liệu. Với mỗi câu, trích câu trong tài liệu làm căn cứ. [dán nội dung]
Yêu cầu trích căn cứ là cách đơn giản nhất để AI không "bịa" thêm kiến thức ngoài bài.
6. Tạo nhiều mã đề tương đương
Từ đề dưới đây, tạo [số] mã đề tương đương: cùng nội dung, cùng mức độ, đổi số liệu và cách hỏi, không chỉ đảo thứ tự. [dán đề gốc]
7. Đề ôn tập cho học sinh yếu
… Soạn 15 câu ôn tập cho học sinh trung bình yếu, 70% nhận biết, 30% thông hiểu. Câu ngắn, từ ngữ đơn giản. Giải thích đáp án như đang nói chuyện với học sinh lớp [lớp].
8. Câu hỏi đọc hiểu (Ngữ văn, tiếng Anh)
Dựa trên đoạn văn sau, soạn [số] câu hỏi đọc hiểu: [số] câu tìm thông tin, [số] câu suy luận, [số] câu từ vựng theo ngữ cảnh. [dán đoạn văn]
9. Kiểm tra lại đề AI vừa soạn
Đóng vai giáo viên phản biện. Đọc lại đề trên và chỉ ra: câu nào có hơn một đáp án đúng, câu nào sai kiến thức, câu nào có phương án nhiễu quá lộ, câu nào lặp ý. Sửa và đưa lại đề hoàn chỉnh.
Chạy prompt này sau mỗi lần ra đề. Nó không thay được việc thầy cô đọc lại, nhưng bắt được khá nhiều lỗi.
10. Xuất đề ra định dạng dễ copy
Trình bày lại đề: mỗi câu bắt đầu bằng "Câu [số]:", các phương án mỗi cái một dòng, đáp án đúng đánh dấu * ở đầu. Không dùng bảng.
Định dạng này copy vào Word gọn, và dán thẳng vào trình soạn đề của rayQuiz cũng được (rayQuiz đánh dấu đáp án đúng bằng dấu *).
5 lỗi AI hay mắc khi ra đề
Sai kiến thức nhưng viết rất tự tin, nhất là số liệu, năm tháng, công thức ít gặp.
Hai đáp án cùng đúng ở câu nhiều lựa chọn.
Mức độ "vận dụng" thật ra là nhận biết, chỉ dài hơn.
Lặp ý khi số câu nhiều, đặc biệt từ câu 15 trở đi.
Lệch chương trình: dùng kiến thức của lớp trên hoặc của chương trình cũ.
Vì vậy, AI là người soạn nháp, còn thầy cô là người duyệt đề. Đừng đảo vai.
Muốn bỏ bước copy, dán, chấm tay?
Dùng ChatGPT thì vẫn phải copy đề sang Word, in ra, thu bài, chấm. Trên rayQuiz, thầy cô có thể tạo đề bằng AI ngay trong trình soạn đề: mô tả đề muốn ra, dựng cấu trúc từng phần, đính kèm giáo án nếu có. Bản nháp mở ra để sửa như mọi đề khác, rồi giao cho lớp bằng một đường link, học sinh nộp xong là có điểm.
Xem hướng dẫn tạo đề bằng AI từng bước hoặc thử tạo đề thi bằng AI với tài liệu của chính thầy cô.
Câu hỏi thường gặp
ChatGPT hay Gemini ra đề tốt hơn? Cả hai đều ổn nếu prompt rõ. Khác biệt lớn nhất là ở prompt và việc thầy cô có kiểm tra lại hay không, không phải ở công cụ.
Có nên dùng đề AI cho bài kiểm tra lấy điểm không? Có thể, sau khi đã đọc lại từng câu và tự giải các câu vận dụng. Đề AI chưa duyệt chỉ nên dùng cho luyện tập.
AI có ra được đề có công thức Toán không? Được. Yêu cầu AI viết công thức bằng LaTeX (dạng $x^2$) để dán vào các công cụ hỗ trợ công thức, trong đó có rayQuiz.